Türkçe
English
Français
Deutch
Русский
Español
Yüzey İşlem Teknolojileri I: Anodizasyon (Eloksal)
Ham alüminyum yüzeyi, havayla temas ettiğinde doğal bir oksit tabakası oluşturur ancak bu tabaka incedir ve düzensizdir. Anodizasyon (Eloksal), bu süreci elektrokimyasal olarak kontrol edip hızlandırarak, metalin yüzeyinde çok sert, şeffaf ve korozyona dayanıklı yapay bir oksit tabakası oluşturma işlemidir. Bu tabaka bir boya gibi yüzeye yapışmaz, metalin kendisinden oluşur (integral part), dolayısıyla soyulması imkansızdır.
1.1 Eloksal Sınıfları ve Kalınlık Standartları (EURAS/Qualanod)
Eloksal kalınlığı, kullanım ömrünü belirleyen en önemli faktördür. Yanlış sınıf seçimi, malzemenin kısa sürede korozyona uğramasına (pitting) neden olabilir.
| Sınıf (Class) | Kalınlık (Mikron - µm) | Tipik Kullanım Alanı | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Dekoratif | 5 - 10 µm | Mobilya, İç Aydınlatma, Kozmetik |
Korozyon riskinin düşük olduğu iç mekanlar. Parlaklık ve renk homojenliği ön plandadır. Çizilme direnci düşüktür. |
| Class II (Mimari - İç) | 10 - 15 µm | Ofis Bölmeleri, İç Kapılar |
İç mekan mimari uygulamaları. Hafif aşınma ve neme karşı koruma sağlar. |
| Class I (Mimari - Dış) | 15 - 25 µm | Dış Cephe, Pencere, Deniz Kenarı |
Endüstri standardı dış cephe kaplamasıdır. Genellikle 20 µm istenir. Yüksek UV direnci ve agresif atmosfer koşullarına dayanım sağlar. |
| Sert Eloksal (Hard) | 25 - 100 µm | Makine Parçaları, Pistonlar |
Aşınma direnci (sertlik) ön plandadır. Renk genellikle koyu gri/siyahtır ve dekoratif değildir. Yüzey sertliği 60-70 Rockwell C'ye ulaşabilir. |
| Otomotiv | 10 - 20 µm | Tavan Rayları, Trim Parçaları |
Otomotiv üreticilerinin (OEM) özel standartları geçerlidir. Alkali yıkama şampuanlarına (pH 13.5) direnç testi istenir. |
1.2 Alaşım Seçiminin Eloksal Kalitesine Etkisi
Her alaşım aynı kalitede eloksal tutmaz.
- 6063 Alaşımı: Eloksal için en dengeli alaşımdır. Mat (satin), yarı mat ve renkli eloksal uygulamalarında çok iyi sonuç verir.
- 6060 Alaşımı: Düşük Demir (Fe) içeriği sayesinde, "Parlak Eloksal" (Bright Dip / Kimyasal Parlatma) işlemleri için daha iyidir. Ayna efektli yüzeyler için 6060 veya özel 6463 alaşımı şarttır.
- 6061 ve 6082: İçerdikleri Krom, Bakır ve Mangan gibi elementler, eloksal tabakasının rengini grileştirir veya sarımtırak yapar. Dekoratif uygulamalarda renk farkı (ton farkı) riski yaratabilir.
Teknik Detay: Eloksal işlemi profil ölçülerini değiştirir. Örneğin 20 mikronluk bir eloksal işleminde, tabakanın 10 mikronu yüzeyin içine doğru (penetrasyon), 10 mikronu ise dışarı doğru (büyüme) oluşur. Hassas geçme toleranslarında bu yarı yarıya büyüme hesaba katılmalıdır.